ယောနိအရည် (Vaginal Discharge) ဆိုတာဘာလဲ?
ယောနိအရည်ဆိုတာက အမျိုးသမီးရဲ့ မျိုးပွားကျန်းမာရေးအတွက် အရေးကြီးတဲ့ သဘာဝအရည် တစ်မျိုးပါ။ ဆေးဘက်အရ သားအိမ်နဲ့ ယောနိမှ ထွက်လာတဲ့ အရည်ကို စုစည်းပြီး ခေါ်တာဖြစ်ပြီး၊ အဲဒီမှာ ဆဲလ်များ၊ ဘက်တီးရီးယား၊ အချွဲရည် နဲ့ ရေ တို့ ပေါင်းစပ်ထားပါတယ်။
ယောနိအရည်ရဲ့ အဓိက အကျိုးကျေးဇူးတွေက –
- ယောနိကို ကျန်းမာသန့်ရှင်းစေခြင်း
- သန္ဓေသားဆောင်နိုင်မှု အခြေအနေကို ပြသပေးခြင်း
ယောနိအရည်အမျိုးမျိုးထဲမှာ အထူးသဖြင့် သားအိမ်ခေါင်းအချွဲရည် (Cervical Mucus) ဟာ သန္ဓေသားဆောင်နိုင်မှုအတွက် အရေးကြီးတဲ့ အစိတ်အပိုင်း တစ်ခုပါ။ အမျိုးသမီးတွေအနေနဲ့ မိမိခန္ဓာကိုယ်ရဲ့ ဒီအချက်ကို နားလည်ထားရင် သားအိမ်ကျန်းမာရေးကို ထိန်းသိမ်းနိုင်သလို၊ မိသားစုစီမံကိန်းကို တည်ဆောက်ချင်တဲ့အခါမှာလည်း အထောက်အကူဖြစ်စေမှာပါ။
သားအိမ်ခေါင်းအချွဲရည် (Cervical Mucus) ဆိုတာဘာလဲ
သားအိမ်ခေါင်းအချွဲရည် (Cervical Mucus / Cervical Fluid) ဆိုတာ သားအိမ်ခေါင်းက ထုတ်လုပ်တဲ့ သဘာဝအရည် ဖြစ်ပါတယ်။
လစဉ် ဟော်မုန်းပြောင်းလဲမှုကြောင့် (အဓိကအားဖြင့် အိုက်စထရိုဂျင် နဲ့ ပရိုဂျက်စတင် ဟော်မုန်းများကြောင့်) သားအိမ်ခေါင်းအချွဲရည်ရဲ့
- အရည်အရောင်
- အရည်ပမာဏ
- အပျစ်၊အကြဲတို့
ပြောင်းလဲသွားပြီး ဒီလိုပြောင်းလဲမှုတွေက ကိုယ်ဝန်ဆောင်နိုင်စွမ်း အတွက် အထောက်အကူဖြစ်စေတဲ့ သဘာဝ လက္ခဏာများပဲဖြစ်ပါတယ်။
သားအိမ်ခေါင်းအချွဲရည် ပြောင်းလဲမှုတွေ ဘာတွေကြောင့်ဖြစ်နိုင်သလဲ?
ဟော်မုန်းပြောင်းလဲမှု : အိုက်စထရိုဂျင် နဲ့ ပရိုဂျက်စတင် ဟော်မုန်းတွေက အချွဲထုတ်လုပ်မှုကို ထိန်းညှိပါတယ်။
ဆေးဝါးများ : ကိုယ်ဝန်တားဆေး၊ allergy ကုသဆေးနဲ့ အခြားဆေးဝါးအချို့ကလည်း အချွဲထုတ်လုပ်မှုကို ပြောင်းစေနိုင်ပါတယ်။
အစားအစာ နဲ့ ရေသောက်ခြင်း : နေ့စဉ်ပုံမှန် အစားအသောက်စားတာ၊ ရေသောက်တာတွေကနေရရှိတဲ့ အစာအဟာရ အကျိုးကျေးဇူးတွေကနေလည်း အချွဲအရည်ကို ပြောင်းလဲစေနိုင်ပါတယ်။
ရောဂါ/ STI များ : လိင်မှတစ်ဆင့် ကူးစက်နိုင်တဲ့ရောဂါ (STIs) သို့မဟုတ် မိန်းမကိုယ် မှိုပိုးဝင်ခြင်းကလည်း အရည်အရောင်၊ အနံ့၊ ပမာဏတို့ကို ပြောင်းလဲစေနိုင်ပါတယ်။
ကျန်းမာရေးအခြေအနေများ : PCOS (Polycystic Ovary Syndrome) သားအိမ်ခေါင်းကင်ဆာ သို့မဟုတ် thyroid ပြဿနာများက ဟော်မုန်းချိန်ညှိမှုကို ထိခိုက်စေနိုင်ပြီး သားအိမ်ခေါင်းအချွဲရည် ထုတ်လုပ်မှုကိုလည်း သက်ရောက်စေနိုင်ပါတယ်။
သားအိမ်ခေါင်းအချွဲ လစဉ်အခြေအနေ
| အချိန်ကာလ | အခြေအနေ |
|---|---|
| သွေးဆင်းခြင်း (1-5 ရက်) | အချွဲနည်း/မတွေ့ရ |
| သွေးဆင်းပြီးနောက် (6-9 ရက်) | ခြောက်သွေ့ပြီး sticky အနည်းငယ် |
| Pre-ovulation (10-12 ရက်) | ပို creamy, အရည်ပမာဏပို |
| Ovulation (13-15 ရက်) | ရေရှည်, ပေါက်ပြတ်, အဖြူရောင် egg-white လို – “fertile mucus” |
| Post-ovulation (16-21 ရက်) | ပိုထူပြီး အရည်နည်းလာ |
| Pre-menstruation (22-28 ရက်) | အချွဲနည်း၊ sticky နည်း – မျိုးစေမှုနည်း |
အကြံပြုချက်
ရာသီလာပြီးနောက် (၁၃ ရက် မှ ၁၅ ရက်) ဟာ ကိုယ်ဝန်ရနိုင်ခြေ အများဆုံး အချိန်ဖြစ်ပါတယ်။